Nijerya Afrika’nın dünya çapında bir ekonomik güç olabilecek potansiyele sahip, önemli ülkelerinden. Ülkedeki umut veren gelişmelere ve zenginleşmeye rağmen fakirlerinse daha da fakirleştikleri görülüyor. Nijerya için olumlu ve olumsuz gelişmeleri konuşmak üzere Devlet Başkanı Goodluck Jonathan Global Conversation programına konuk oldu.
euronews, Isabelle Kumar :
“Öğrenmek istediğim şu ki; ülkede yaygın bir şekilde görülen fakirlik sorununu gözönüne aldığımızda, ekonomik kazanımların en çok ihtiyaç sahibi olanlara ulaşması için ne tür hamleler yapacaksınız?
Nijerya Devlet Başkanı Goodluck Jonathan:
“Sağlanan ekonomik gelişmelerin birçok ülkede özellikle de birçok Afrika ülkesinde geniş kitlelerin yaşam şartlarını olumlu etkileyecek şekilde topluma yansımadığı görüşüne katılıyorum. Biz de refahın yaygınlaştırılması gerektiğini vurguluyoruz. Tek yol en üstten en alta kadar tüm gelir seviyesindekilerin refahtan pay alacakları bir ortamın kurulması.
Ana sektörlerden biri tarım. Tarıma güçlü bir şekilde müdahil oluyoruz. İnanıyoruz ki önümüzdeki dönemde en düşük gelire sahip olanlar da gelişmeden paylarına düşeni alacaklar. Bu şekilde bir 5 yıl devam edebildiğimiz takdirde de durumun çok bariz bir şekilde değişeceğine inanıyorum.
euronews:
“Neden 5 yıllık bir dönem?”
Jonathan:
“Evet 5 yıl. Fakat 5 yılda da herkes orta sınıf seviyesine ulaşacak demiyorum. Ancak çok geniş kitlelerin hissedilir şekilde gelişmeden faydalanabileceğini söylemek istiyorum.”
euronews:
“Nijerya’da üzerinde çalıştığınız önemli konulardan biri de enerji. Fakat kendinizi bir an için ekonomi bakanının yerine koyun. Bir yandan büyük enerji yatırımları yapılması planlanıyor, diğer yandan da büyümenin devam etmesi isteniyor. Bu bir ikilem getirmez miydi, ne yapardınız?”
Jonathan:
“ Ben enerji sorununu çözmek isterdim. Bu ölçüm yapıp somut hedefler koyabileceğiniz bir konu. Eğer enerji sorununu çözebilirsek bu bizim büyümemizi katlayarak arttırmamıza yarayacaktır. Yüzde 7’lik bir ortalamaya doğru gidiyoruz. Enerji sorununu çözersek evet belki tam iki katına çıkamayabiliriz ama en azından iki haneli büyüme elde edebilir, yüzde 10-11’leri bulabiliriz. “Enerji” buradaki kilit kelime.
euronews:
“Peki yine zaman konusuna dönersek. Enerji sorununun çözümü için ne kadar bir vade öngörüyorsunuz?”
Jonathan:
“Bir 18 aylık dönemden daha fazlasına ihtiyaç duyuluyor. İki yıl sonra çözülmüş olur da diyemem. Özel sektörün girişine müsaade ettiğinizde sektör genişleyecektir. Çünkü pazar burada. Özel sektör her zaman kazancını maksimum seviyede arttırmak ister. Para kazanmak isterler. Ne kadar fazla üretirlerse de o kadar fazla kazanırlar. Dağıtım ağlarını genişletirlerse daha fazla kazanırlar. Bu 18 ay içerisinde rakamların 2-3 katına çıktığını göreceksiniz. Bazıları üretim kapasitesini şimdiden iki katına çıkardı.”
euronews:
“Afrika’nın geneline baktığımızda enerji açığının ülkeleri geriye doğru çektiğini, frenlediğini görüyoruz. Ekonomik entegrasyon da Afrika ülkelerinde zor ve karmaşık görünüyor. Afrikayı bu entegrasyonda zorlayan, engelleyen ana etkenler nelerdir?”
Jonathan:
“Afrika’da ekonomik işbirliği karmaşık bir konu değil. Sadece bazı sınırlı şartlar sözkonusu. Bunların başında da altyapı eksikliği geliyor. Özellikle de kişi ve malların Afrika ölçeğinde hareketi, yer değiştirmesi noktasında. Eğer bir kişi Nijerya’dan diğer Afrika ülkelerine gitmek isterse, özellikle güneye doğru gitmek isterse, önce Dubai’ye gidip oradan geçmek zorunda kalıyor. Kuzeye gitmek istiyorsanız da Londra’dan geçip tekrar Afrika’ya dönmeniz gerekebiliyor. Afrika’da seyahatin önünde birçok engel bulunuyor. Bir Afrika ülkesinden bir diğerine mal göndermek ise daha da pahalı. Hatta bir Avrupa ülkesine ve oradan da Çin’e göndermek bile daha ucuz olabiliyor, çünkü bunun mekanizmaları zaten kurulu.
Mal dolaşımı için tüm Afrika çapında demiryolu ya da karayolu ağı kurulması gerekiyor. Bir Afrika ülkesinden diğerine hizmet ya da mal sağlanabilirse bu daha kolay ve daha ucuz olacaktır. Bazı gelişim ortaklarımızı ya da Avrupa Birliği gibi yatırımcıları çekebilirsek tüm Afrika’ya sağlam ve modern bir demiryolu ağı kurabiliriz.”
euronews:
“Ekonomik gelişimin önünde görülen bir diğer engelse yolsuzluk. Siz de yolsuzluğa karşı sıfır hoşgörü politikası açıkladınız. Nasıl gidiyor, sonuçlarını görmeye başladınız mı?”
Jonathan:
“Yolsuzluk devam ediyor. Nijerya’da da böyle. Yok diyemem. Ülkede yolsuzluk var. Ancak pasif yolsuzluk aktif yolsuzluktan daha önemli. Bunu yapanlar ellerinde sopayla paranızı çalmak için başınızda beklemiyor. Bizim amacımız kurumları öylesine güçlendirmek ki eğer niyetlenirsek biz bile çalamayalım.
Halk somut örnekler görmek istiyor. İşsizlik mevcut. Gereken sayıda istihdam sağlayamadık. Kendisini güvende hissetmeyen ya da diplomasını aldığı halde iş bulamayan çok kişi olduğunda gerginlik artıyor. Mutsuz oluyorlar. buna karşı mücadele ediyoruz. Yolsuzluğun onlara daha fazla imkan sağlamanın önündeki engel olduğunu biliyorlar, biz de bu